Steeds meer vuurwerkslachtoffers: waar zijn de volwassenen gebleven?
Elk jaar rond de jaarwisseling herhaalt hetzelfde trieste patroon zich: kinderen met brandwonden, oogletsel of blijvende schade door vuurwerk. De cijfers stijgen, de verhalen worden schrijnender, maar de oorzaken lijken steeds minder besproken te worden. Want laten we eerlijk zijn: dit probleem gaat niet alleen over vuurwerk. Het gaat over opvoeding. Of beter gezegd: het gebrek daaraan.
Steeds jongere kinderen lopen met zwaar vuurwerk rond. Ze weten niet wat ze in handen hebben, onderschatten het gevaar en voelen zich onaantastbaar. Dat is geen verrassing. Kinderen van 10, 11 of 12 jaar kunnen risico’s simpelweg nog niet goed inschatten. Daar zijn volwassenen voor nodig. Ouders. Verzorgers. Mensen die grenzen stellen en verantwoordelijkheid nemen. En juist daar gaat het mis.
Veel ouders letten niet meer op. Ze weten niet wat hun kinderen doen, met wie ze omgaan of wat ze afsteken op straat. Het gesprek over gevaar, verantwoordelijkheid en consequenties wordt niet gevoerd. Belangrijke levenslessen, zoals luisteren naar regels, respect hebben voor veiligheid en nadenken over gevolgen, blijven liggen. Opvoeden kost tijd, moeite en soms confrontatie. En precies dat lijkt steeds vaker vermeden te worden.
Rond de leeftijd van 13 jaar wordt het probleem nog groter. Ouders laten los, niet omdat het kind er klaar voor is, maar omdat het makkelijker is. “Ze moeten het zelf maar leren,” klinkt het dan. Maar zelf leren met vuurwerk betekent soms: leren met blijvend letsel. Met trauma. Of erger.
Als deze trend zich voortzet, zal iedere generatie het zwaarder krijgen. Niet omdat kinderen slechter zijn dan vroeger, maar omdat ze minder begeleiding krijgen. Minder grenzen. Minder aandacht. We kunnen wetten aanscherpen en vuurwerk verbieden, maar zolang volwassenen hun rol blijven verzaken, blijft het probleem bestaan.
Vuurwerkslachtoffers zijn zelden alleen slachtoffers van een explosie. Vaak zijn ze ook slachtoffers van nalatigheid. Van wegkijkende volwassenen. Van een samenleving die opvoeding steeds meer als een last ziet in plaats van een verantwoordelijkheid.
Misschien is het tijd om niet alleen te vragen: moet vuurwerk verboden worden?
Maar vooral: wanneer nemen we opvoeding weer serieus?