Waarom bemoeien we ons zo graag met andermans keuzes?
We leven in een tijd waarin iedereen een mening heeft, en vooral: een mening moet uitspreken. Over politiek, geloof, opvoeding, gender, voeding, levensstijl..., noem het maar. Op zichzelf is dat niet erg. Vrijheid van meningsuiting is een groot goed. Maar waar het vaak misgaat, is in de manier waarop die meningen geuit worden. Niet met nieuwsgierigheid, respect of dialoog, maar met scheldpartijen, veroordelingen, dreigementen of zelfs geweld.
En dat roept een simpele vraag op: waarom?
Waarom vinden zoveel mensen het nodig zich te bemoeien met hoe een ander leeft, denkt, gelooft of zich identificeert? Wat maakt het voor sommigen ondraaglijk dat iemand anders bewust kiest voor een ander pad, of juist geen pad, geen geloof, geen norm? Waarom wordt verschil niet geaccepteerd als feit, maar aangevoeld als bedreiging?
Vaak zit de bron in religieuze overtuigingen of sterk verankerde culturele normen. Voor veel mensen is hun levenswijze niet zomaar een persoonlijke voorkeur, maar een waarheid die ze als universeel beschouwen. Dat mag. Ieder mens heeft recht op een eigen overtuiging, of die nu gebaseerd is op geloof, wetenschap of ervaring. Maar het wordt problematisch als die overtuiging wordt ingezet als meetlat om anderen te beoordelen of zelfs te veroordelen.
Het is pas écht gevaarlijk als die drang om anderen te corrigeren omslaat in agressie. Dat gebeurt helaas nog steeds. Iemand draagt kleding die “niet hoort”? Scheldwoorden. Iemand denkt anders over opvoeding of seksualiteit? Dreigementen. Iemand kiest bewust voor een levensstijl die afwijkt van de norm? Uitsluiting, intimidatie, soms zelfs fysiek geweld. Allemaal omdat iemand iets “niet normaal” vindt.
Maar wie bepaalt eigenlijk wat normaal is?
Het opdringen van een mening aan een ander, zeker als dat gebeurt met woede of dwang, getuigt niet van kracht, maar van angst. Of misschien nog wel vaker: van een gebrek aan intelligentie. Want iemand met echt inzicht weet dat je anderen niet kunt vormen door ze te forceren. Dat overtuiging pas ontstaat in vrijheid. En dat niemand ooit van gedachten verandert door te worden uitgescholden.
Samenleven draait niet om gelijk hebben, maar om ruimte geven. Niemand is verplicht het met een ander eens te zijn. Maar als we niet in staat zijn mensen in hun waarde te laten, dan faalt het hele idee van een vrije samenleving. Vrijheid van meningsuiting betekent niet dat je alles móét zeggen. Het betekent vooral dat iedereen mag zijn wie hij is,.... zonder angst.
De ware kracht zit in het kunnen zeggen: “Ik zou het zelf nooit doen, maar als jij daar gelukkig van wordt, wie ben ik dan om het tegen te houden?”