Geef puberjongens weer ruimte om te groeien
Puberjongens hebben het moeilijk. Veel moeilijker dan we als samenleving willen erkennen. Ze zitten gevangen in een tussenfase waarin hun hoofd nog dat van een kind is, terwijl hun lichaam steeds meer dat van een volwassene wordt. En precies daar gaat het mis.
Gedrag dat jarenlang werd gezien als normaal kinderlijk gedrag zoals luid praten, schreeuwen tijdens het spelen, overdreven doen, stoeien, grapjes maken, kinderachtige interesses hebben enzovoort, wordt plotseling anders beoordeeld zodra een jongen groter wordt. Waar we bij een kind glimlachend zeggen: “Ach ja, jongens hè”, reageren we bij een puber met afkeuring. Opeens is hetzelfde gedrag agressief, bedreigend, onfatsoenlijk of respectloos.
Niet omdat het gedrag wezenlijk veranderd is, maar omdat het lichaam veranderd is.
Een lange jongen met een lage stem die lacht, roept of druk is, roept bij volwassenen sneller angst of irritatie op. Zijn aanwezigheid voelt “te groot”, “te luid”, “te veel”. Terwijl hij vaak nog exact dezelfde jongen is als een jaar eerder, alleen met bredere schouders en grotere schoenen. Die mismatch tussen uiterlijk en innerlijke ontwikkeling wordt hem voortdurend nagedragen.
Daarmee leggen we puberjongens een zware last op. Ze krijgen signalen dat ze te wild zijn, te aanwezig, te luid, te mannelijk. Dat ze zich moeten inhouden, aanpassen, beheersen. Maar niemand heeft hen geleerd hoe dat moet. Verwachtingen veranderen van de ene op de andere dag, zonder uitleg, zonder begeleiding. En als ze daar niet meteen in slagen, volgt straf of afwijzing.
Wat we zien als respectloosheid is vaak onzekerheid. Wat we zien als agressie is vaak onmacht. Wat we zien als bedreigend is vaak gewoon een jongen die nog aan het leren is waar hij met zijn lijf en energie heen moet.
In plaats van puberjongens steeds sneller te corrigeren, zouden we ze juist beter moeten begeleiden. Leg uit waarom bepaald gedrag anders wordt ervaren. Bied veilige plekken waar ze hun energie kwijt kunnen. Geef ruimte voor fouten, voor groei, voor zoeken. Verwacht verantwoordelijkheid..., maar met geduld en context.
Want puberjongens zijn geen dreiging. Ze zijn geen probleem dat opgelost moet worden. Ze zijn mensen in ontwikkeling. En als we blijven reageren met angst en veroordeling, leren we hen niet hoe ze volwassen mannen moeten worden, maar we leren hen dan alleen dat ze niet welkom zijn zoals ze zijn.
En dat is misschien wel het grootste probleem van allemaal.