Schijnoplossingen in Nederland: pleisters plakken in plaats van genezen
De Nederlandse politiek lijkt de laatste jaren steeds vaker te kiezen voor de weg van de minste weerstand. Problemen worden niet bij de wortel aangepakt, maar afgedekt met maatregelen die de pijn tijdelijk verzachten , dus pleisters plakken op wonden die blijven etteren. Het resultaat: een samenleving die de symptomen bestrijdt, terwijl de oorzaken onaangetast blijven.
Neem het beleid rond daklozen die kampen met een verslaving. In sommige steden wordt er serieus gesproken over het verstrekken van drugs aan verslaafde daklozen, met als argument dat dit de overlast op straat zou verminderen. Maar wie stelt de fundamentele vraag: waarom leeft iemand überhaupt op straat, en waarom grijpt iemand naar drugs? Vaak spelen trauma, armoede, psychische problemen of een gebrek aan opvang en begeleiding een cruciale rol. Maar in de meeste gevallen wordt het veroorzaakt door politieke druk en een te hoge financiële lasten waardoor mensen in de financiële problemen komen, vaak met als gevolg een opeenstapeling van boetes wanneer je de boel niet meer financieel kunt opbrengen.
Door drugs te verstrekken hou je mensen gevangen in hun verslaving en hun ellende, terwijl de kern, het perspectiefloos bestaan, onaangeroerd blijft.
Een ander voorbeeld is de invoering van de helmplicht voor snorfietsers. Natuurlijk, een helm redt levens bij ongelukken. Maar wat wordt er eigenlijk mee gezegd? Dat roekeloos rijgedrag en het gebrek aan verkeerseducatie niet effectief aangepakt kunnen of willen worden. In plaats van te investeren in betere verkeerslessen, handhaving, bewustwordingscampagnes en het aanpassen van de infrastructuur aan de nieuwe vervoermiddelen, kiest men voor de meest zichtbare en snel te implementeren maatregelen en verboden. Oplossingen die misschien de gevolgen van een ongeluk beperken, maar niet de kans op het ongeluk zelf.
Hetzelfde zie je bij het toenemende drugsgebruik onder jongeren, met name rond nieuwe vormen zoals THC-vapes. De politieke reflex is om te verbieden. Verboden werken ogenschijnlijk daadkrachtig: het toont kiezers dat er "iets" gedaan wordt. Maar iedereen weet dat jongeren altijd manieren vinden om aan verboden middelen te komen. Wat ontbreekt, is structurele voorlichting, eerlijke informatie over risico’s, en een open gesprek over de oorzaken van gebruik zoals prestatiedruk, mentale gezondheid, sociale druk.
Schijnoplossingen zijn verleidelijk voor politici. Ze zijn snel uit te leggen, geven een gevoel van daadkracht en kosten vaak minder moeite dan het aanpakken van de diepe, ingewikkelde oorzaken van maatschappelijke problemen. Bovendien is dat financieel aantrekkelijker, want je hoeft praktisch nergens in te infesteren. Maar de prijs wordt betaald door de samenleving: een vicieuze cirkel van problemen die nooit écht verdwijnen.
Wat Nederland nodig heeft, is moed. Moed om verder te kijken dan de verkiezingsperiode, moed om te investeren in preventie, onderwijs, begeleiding en échte zorg. Alleen door oorzaken aan te pakken, kunnen we problemen voorkomen in plaats van ze eindeloos te managen.
Tot die tijd blijven de politiek pleisters plakken en dan maar hopen dat niemand merkt dat de wond steeds groter wordt.